9 aprel 2026-cı il tarixində Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetində “Gil mineralları üzvi molekulların qoruyucuları kimi: Yer torpaqlarından Mars çöküntülərinədək” adlı elmi seminar keçiriləcək. Tədbir saat 16:30-da universitetin 250-ci auditoriyasında baş tutacaq.
Seminarı ADNSU-da Mineralogiya üzrə tədqiqatçı-müəllim və Yer Elmləri və Georesurslar Tədqiqat Qrupunun rəhbəri Dr. Elşən Abdullayev təqdim edəcək. Məruzə Yer və Mars mühitlərində gil minerallarının rolu, onların üzvi molekulların qorunmasında oynadığı rol və müxtəlif geokimyəvi mühitlərdə mineralların dəyişmə proseslərinə həsr olunacaq.
Seminar zamanı gil minerallarının xüsusilə smektit və slyuda qrupuna aid mineralların bioloji aşınma prosesləri nəticəsində necə dəyişə biləcəyi müzakirə olunacaq. Bu dəyişikliklər mineralların səth xüsusiyyətlərini modifikasiya edərək onların qida maddələrini və üzvi maddələri saxlamaq qabiliyyətini artırır ki, bu da torpaq münbitliyinin yaxşılaşmasına mühüm töhfə verir. Bundan əlavə, Mars çöküntülərində mövcud olan sulfatla zəngin duzlu məhlullar ilə gil minerallarının qarşılıqlı təsiri və bunun mineralların strukturuna və sabitliyinə təsiri də təqdimatda xüsusi yer tutacaq. Bu proseslər bəzi hallarda gil minerallarının üzvi molekulları adsorbsiya edərək qorumasına imkan yarada, digər hallarda isə onların dəyişməsinə və dağılmasına səbəb ola bilər. Seminarın əsas məqsədi mineral–maye qarşılıqlı təsirlərinin həm Yer, həm də Mars mühitlərindəki rolunu izah etmək, Marsda mümkün bioloji izlərin (biosignatures) axtarışı üçün elmi yanaşmaları təqdim etmək və bu sahədə aparılan müasir tədqiqat istiqamətlərini müzakirə etməkdir. Bu mövzular həmçinin “ExoMars” kimi kosmik missiyaların elmi tədqiqat strategiyaları üçün də mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Qeyd etmək lazımdır ki, Dr. Elşən Abdullayev mineralogiya sahəsində aparıcı tədqiqatçılardan biridir və müxtəlif geoloji mühitlərdə mineralların dəyişmə proseslərini araşdırır. Onun tədqiqatları torpaqlarda mineralların bioloji aşınması və Mars çöküntülərinə xas sulfatla zəngin duzlu məhlullar ilə mineralların qarşılıqlı təsirini əhatə edir.
Seminar geologiya, yer elmləri, mineralogiya və planetar elmlər sahəsinə maraq göstərən bakalavr və magistr tələbələri, akademik heyət və tədqiqatçılar üçün nəzərdə tutulub.
